Het einde van de middelbare school is niet langer slechts een symbolische overgang naar volwassenheid, maar een keerpunt dat wordt gekenmerkt door economische onzekerheid en sociale druk. Jongeren van Generatie Z staan voor een complexe keuze: verder studeren, vroegtijdig de arbeidsmarkt betreden of financieel afhankelijk worden van het gezin. Hieronder een momentopname, ondersteund door officiële gegevens uit 2026.
- Universiteit: Tussen ambitie en financieel pragmatisme. Hoewel hoger onderwijs een doel blijft, staat Roemenië voor een paradox: we hebben het laagste recent gerapporteerde percentage schoolverlaters, maar ook het laagste aantal universitair afgestudeerden in de Europese Unie.
- Opleidingsniveau: Slechts 22% van de jonge Roemenen heeft momenteel een diploma hoger onderwijs , waarmee het land de laatste plaats inneemt in de EU, waar het structurele gemiddelde boven de 36% ligt.
- Redenen voor de keuze: 43% van de jongeren die besluiten geen hoger onderwijs te volgen of hiermee stoppen, geeft aan dat het curriculum te moeilijk is of niet aansluit bij hun professionele verwachtingen.
- Staatssteun: Voor jongeren uit kwetsbare milieus probeert https://www.edu.ro/comunicat_presa_94_2024_lista_intermediara_proiecte_primul_student_in_familie financiële belemmeringen te bestrijden door middel van Europese subsidies.
- Studentenleven en werk: een lastige relatie in Roemenië. In tegenstelling tot westerse landen kiezen jonge Roemenen er zelden voor om tijdens hun eerste jaar aan de universiteit te werken. Ze geven er de voorkeur aan zich volledig op hun studie te concentreren of worden ontmoedigd door lage salarisaanbiedingen.
- Werkgelegenheidspercentage onder studenten: Roemenië heeft het laagste percentage jongeren dat tijdens hun studie werkt in de hele Europese Unie, namelijk slechts 2,4%, vergeleken met een Europees gemiddelde van meer dan 25% (Bron: Eurostat – Arbeidsmarktonderzoek 2024/2026).
- Afhankelijkheid van ouders: De meerderheid van de studenten (meer dan 71%) blijft tijdens hun studie buiten de arbeidsmarkt en wordt financieel ondersteund door hun familie. Deze trend wordt mede versterkt door het feit dat startsalarissen te laag worden geacht om de verloren studietijd te rechtvaardigen (Bron: Antena 3 CNN / Socioloog Dan Pietre – Arbeidsmarktanalyse 2026).
- Belemmeringen bij het vinden van werk: Jongeren die werk zoeken, stuiten op de automatisering van functies op instapniveau en de eis van "ervaring", zelfs voor startersfuncties (Bron: Lugera & Makler-studie – Arbeidsmarkt 2025/2026).
Conclusie: De “gevangen” afgestudeerde tussen twee werelden
Uit de data-analyse blijkt dat Generatie Z zich gedwongen voelt te kiezen tussen een universiteit die geen direct succes garandeert en een arbeidsmarkt die hen niet met open armen ontvangt. Het gevolg is een verlenging van de afhankelijkheidstoestand: jongeren blijven financieel afhankelijk van hun ouders, niet per se uit gemakzucht, maar vanwege een structurele lacune.
Zonder vroege werkervaring (zoals we zien in Nederland of Denemarken, waar 70% van de studenten werkt), verlaten Roemeense afgestudeerden de universiteit met een concurrentienadeel. De financiële steun van ouders wordt daardoor een noodzakelijke "kruk", maar wel een die de professionele ontwikkeling en echte zelfstandigheid van de nieuwe generatie kan vertragen tot ongeveer 30 jaar.
Artikel geschreven door Mihai Marcel Ghinea.