Tussen single zijn en een gezin stichten: wanneer en waarom trouwen jonge Europeanen?

1. De huwelijkskaart in de EU: Waar trekken jongeren naartoe?

De gemiddelde leeftijd waarop mensen voor het eerst trouwen is de afgelopen decennia gestaag gestegen en overschrijdt in de meeste lidstaten de grens van 30 jaar.

• De "haast": Landen in Oost- en Zuidoost-Europa kennen de laagste gemiddelde leeftijden waarop mensen voor het eerst trouwen . In Polen, Roemenië en Bulgarije trouwen jongeren over het algemeen eerder, meestal vóór hun dertigste.
• De “patiënt”: Aan de andere kant staan ​​de Scandinavische landen en de landen in West-Europa. In Zweden, Spanje en Italië ligt de gemiddelde leeftijd waarop mannen voor het eerst trouwen vaak boven de 35, en voor vrouwen boven de 33 .
• De afname van officiële huwelijken: Het huwelijkspercentage (aantal huwelijken per 1.000 inwoners) daalde van 8,0 in 1964 tot ongeveer 3,2 in 2022/2023, een teken dat jongeren de voorkeur geven aan samenwonen zonder huwelijk of geregistreerd partnerschap .
  

2. Roemenië: traditie versus economische druk

In Roemenië blijven traditionele waarden sterk aanwezig, maar de economische realiteit legt nieuwe spelregels op aan jongeren die een gezin willen stichten.

• Stijgende gemiddelde leeftijd : In Roemenië is de gemiddelde leeftijd waarop mannen voor het eerst trouwen gestegen naar ongeveer 32 jaar en voor vrouwen naar 28-29 jaar. Dit is een aanzienlijke stijging ten opzichte van de leeftijd van 24-25 jaar van twintig jaar geleden.
• Geboorten buiten het huwelijk: Bijna 30-33% van de kinderen die de afgelopen jaren in Roemenië zijn geboren, hebben ouders die niet burgerlijk getrouwd zijn . Dit weerspiegelt een Europese trend naar acceptatie van gezinnen zonder officiële documenten.
• De huisvestingsfactor: Een belangrijk obstakel voor jonge Roemenen is de toegang tot huisvesting . Afhankelijkheid van ouders (zoals in eerdere artikelen is beschreven) vertraagt ​​de beslissing om een ​​eigen gezin te stichten totdat financiële stabiliteit is bereikt of een hypotheek is verkregen.

Het huwelijk als een late "mijlpaal".

Analyses op Europees niveau laten zien dat gezinsvorming niet langer de eerste, maar de laatste stap naar volwassenheid is. Jongeren van nu geven prioriteit aan het afronden van hun studie, het verkennen van de arbeidsmarkt en het vinden van een woning voordat ze in het huwelijksbootje stappen.

Terwijl in landen als Frankrijk of Denemarken de staat subsidies en voorzieningen biedt aan jonge stellen, ongeacht hun burgerlijke staat, komt de druk om te "settelen" in Roemenië vaak van de uitgebreide familie, wat botst met reële economische moeilijkheden. Het gevolg is een generatie die later trouwt, minder kinderen krijgt en veel meer waarde hecht aan psychologische compatibiliteit en de onafhankelijkheid van partners.

Voordelen en voorzieningen voor jonge gezinnen: Europese modellen

De EU-lidstaten hanteren verschillende strategieën: sommige vertrouwen op directe subsidies (contant geld), terwijl andere fors investeren in diensten (kinderdagverblijven, kleuterscholen) of belastingverlagingen.

1. Frankrijk: De "kampioen" op het gebied van dienstverlening en belastingen

Frankrijk heeft een van de hoogste vruchtbaarheidscijfers in de EU dankzij een complex systeem dat ouderschapsverlof combineert met unieke fiscale voordelen.

• Quotiëntbelasting: Dit is een belastingstelsel waarbij de inkomstenbelasting evenredig wordt verlaagd met het aantal kinderen . Hoe meer kinderen je hebt, hoe minder belasting je aan de staat betaalt.
• Basisuitkering (PAJE): Wordt toegekend bij de geboorte van het kind en loopt door tot de leeftijd van 3 jaar , afhankelijk van het inkomen.

2. Duitsland: Flexibiliteit en directe ondersteuning

In Duitsland ligt de nadruk op "Elterngeld" (ouderschapstoeslag), waardoor beide partners de zorg voor de kinderen kunnen delen.

• Ouderschapsverlof: Ouders kunnen tussen de 65% en 100% van hun voorgaande inkomen (tussen 300 en 1800 euro per maand) ontvangen gedurende een periode van maximaal 14 maanden als beide ouders deelnemen aan het verlof.
• Kindergeld: Een universele toelage van ongeveer 250 euro per maand voor elk kind , ongeacht het inkomen van de ouders (Bron: Familienportal.de).

3. Hongarije: Familycredit (het oosterse model)

Hongarije heeft een agressief leenbeleid gevoerd om het aantal huwelijken en geboorten onder jongeren onder de 40 te stimuleren.

• "Babaváró"-krediet: Jonge echtparen kunnen een renteloze lening van ongeveer 30.000 euro krijgen. Als ze drie kinderen hebben, wordt de schuld volledig door de staat kwijtgescholden .
• Levenslange belastingvrijstelling: Vrouwen die minstens vier kinderen opvoeden, zijn levenslang vrijgesteld van het betalen van inkomstenbelasting .

4. Roemenië: Tussen schadevergoedings- en leningprogramma's

In Roemenië komt de belangrijkste steun via de kinderbijslag, maar ook via nieuwe leningprogramma's voor jongeren.

• Kinderbijslag: Deze bedraagt ​​85% van het gemiddelde netto-inkomen over de afgelopen 12 maanden, met een maximum van 8.500 RON per maand (Bron: Ministerie van Arbeid en Sociale Solidariteit – Sociale bijstandsuitkeringen).
• Family Start:Een door de staat gesubsidieerd leenprogramma waarmee jongeren tot 150.000 RON kunnen lenen voor uitgaven zoals bruiloften, ziekenhuisopnames na de geboorte, de opleiding van kinderen of een aanbetaling voor een auto, met gedeeltelijk of volledig gesubsidieerde rente.

Uit gegevens blijkt dat de Franse en Scandinavische modellen (investeringen in kinderopvang en belastingvoordelen) op de lange termijn effectiever zijn voor de zelfstandigheid van jongeren dan directe financiële steun. In Roemenië zijn de bedragen van de tegemoetkomingen weliswaar concurrerend, maar het gebrek aan infrastructuur (kinderdagverblijven en kleuterscholen met ruime openingstijden) blijft de belangrijkste reden waarom jongeren het stichten van een gezin uitstellen.

Vergelijkende tabel: Toelage en financiële ondersteuning per kind (2026)

Analyse: Wat moet een jong gezin weten?

• Universaliteit versus behoefte: In Duitsland en Roemenië is de kinderbijslag een universeel recht (iedereen ontvangt hetzelfde vaste bedrag). In Frankrijk en Italië is het systeem herverdelend: als ouders een hoog inkomen hebben, daalt de kinderbijslag aanzienlijk en wordt het geld besteed aan kwetsbare gezinnen.
• Koopkracht: Hoewel het bedrag in Duitsland het hoogst lijkt, zijn de kosten van levensonderhoud en diensten (particuliere kinderopvang, huur) evenredig. Nederland is het enige land dat het bedrag verhoogt naarmate het kind ouder wordt, vanwege de hogere onderwijskosten voor tieners.
• Vergoeding (verlof): Naast deze bedragen bieden alle 5 landen een zwangerschaps-/vaderschapsvergoeding van 65% tot 100% van het salaris voor periodes van 6 tot 24 maanden.

Conclusies voor jongeren in Roemenië 

Hoewel de kinderbijslag in Roemenië nominaal gezien (tegen de wisselkoers) tot de laagste behoort, vormt deze in verhouding tot het minimumloon een belangrijke steun. Het grote verschil met de andere vijf landen zit hem echter in de infrastructuur: in de andere genoemde landen garandeert de staat een plek in een kinderdagverblijf of subsidieert de overheid oppassers, waardoor beide ouders snel weer aan het werk kunnen om hun financiële onafhankelijkheid te behouden.

Artikel geschreven door Mihai Marcel Ghinea.