Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że nielegalny wjazd na terytorium UE z dziećmi pozostającymi w pieczy zastępczej nie jest pomocnictwem i podżeganiem.

Artykuł autorstwa Franceski Moriero – dziennikarki, Fanpage.it

We wtorek, 3 czerwca 2025 r., Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał orzeczenie, które będzie stanowić kamień milowy w ewolucji europejskiego prawa imigracyjnego . Luksemburscy sędziowie orzeczyli, że obywatel państwa trzeciego, który nielegalnie wjechał na terytorium Unii, towarzysząc małoletnim, za których ponosi faktyczną odpowiedzialność i którymi się opiekuje, nie może być ścigany za pomocnictwo w nielegalnej imigracji. Decyzja ta stanowczo potwierdza centralną rolę ochrony małoletnich, podtrzymywania więzi rodzinnych oraz uznania osobistej i moralnej odpowiedzialności, której nie można kryminalizować. To punkt zwrotny, który wyznacza granicę, po przekroczeniu której prawo nie może być już interpretowane wyłącznie w sposób represyjny, lecz musi ustąpić miejsca wymogom humanitaryzmu i sprawiedliwości materialnej.

Orzeczenie to jest wynikiem postępowania wszczętego we Włoszech, ale obecnie ma znacznie szerszy zakres: staje się wiążące dla wszystkich państw członkowskich UE, ustanawiając nowy standard interpretacji dla sędziów krajowych, ilekroć będą musieli oceniać podobne sprawy.

Zakres prawny decyzji: wiążący obowiązek dla wszystkich państw członkowskich

Orzeczenie to, oprócz rozstrzygnięcia konkretnej sprawy, nabiera szerszego znaczenia normatywnego: interpretacja dokonana przez Trybunał Sprawiedliwości jest wiążąca dla wszystkich sądów państw członkowskich UE. Co to oznacza? Oznacza to, że odtąd we wszystkich krajach UE podobne zachowania nie będą mogły być karane. Sędziowie krajowi będą musieli automatycznie brać ją pod uwagę w przypadku wystąpienia podobnych sytuacji. Orzeczenie to stanowi zatem prawdziwą ewolucję w orzecznictwie europejskim, przywracając prawu jego wymiar ludzki i solidarny .

Granica między prawem a solidarnością: zmienna granica

Być może najważniejszym aspektem tego orzeczenia jest potwierdzenie zasady równie prostej, co rewolucyjnej w kontekście obecnej polityki migracyjnej: solidarność nie jest przestępstwem. Kiedy dana osoba działa w celu ochrony powierzonych jej opiece małoletnich, nawet nielegalny wjazd może być zrozumiany i zaakceptowany przez prawo: „Odpowiedzialność rodzicielska to obowiązek, a nie przestępstwo” – podkreślił Lenaerts, wyjaśniając, jak orzeczenie to pomaga na nowo zdefiniować równowagę między potrzebami bezpieczeństwa a poszanowaniem praw podstawowych. To również mocny przekaz dla instytucji politycznych, które często postrzegają każdą nieprawidłowość jako zagrożenie .

Azyl i człowieczeństwo: ku nowej interpretacji recepcji

Trybunał przypomniał następnie kolejną zasadniczą zasadę: osoba ubiegająca się o azyl nigdy nie jest uznawana za osobę przebywającą nielegalnie, dopóki nie zostanie wydana decyzja w sprawie jej wniosku. Ten krok dodatkowo precyzuje granice, w jakich państwa członkowskie mogą podejmować działania karne, wzmacniając ochronę osób ubiegających się o pomoc w dobrej wierze. Wyrok ten potwierdza zatem, że Unia Europejska jest i musi być również wspólnotą prawa, która chroni najsłabszych, zwłaszcza dzieci. W czasach, gdy presja polityczna coraz bardziej naciska na kryminalizację migracji, decyzja ta stanowi prawną i moralną ostoję w obronie człowieczeństwa.