Czy darmowe karnety na siłownię rozwiążą problem otyłości na Malcie?

Billboardy reklamujące nowe burgery, pizze i smażone kurczaki , których musisz spróbować przynajmniej raz, z hasłami w stylu „to normalne, że ulegasz swoim zachciankom” . Tymczasem, otwierając dowolne medium społecznościowe, widzisz influencerów i portale informacyjne, którym płaci się za promowanie i sprzedaż tego jedzenia. Otwierają się nowe centra handlowe, a jedyne, co widzisz, to tradycyjne słodkie jedzenie, pizza i burgery.

Niektórzy mogą twierdzić, że młodzi ludzie mają problemy, bo brakuje im silnej woli albo są po prostu zbyt leniwi. Nie można jednak ignorować faktu, że Malta tonie obecnie w szumie kulinarnym , podświadomie popychając ludzi w stronę fast foodów, aby szybko zasilić się energią.

W rezultacie wyspa ma najwyższy wskaźnik otyłości w UE, a mimo to jej obywatele są bombardowani reklamami zachęcającymi do objadania się.

Wskaźnik otyłości wśród dorosłych na Malcie osiągnął 32,29% w 2022 roku, w porównaniu z 22,79% w 1990 roku. To wzrost o 42% w ciągu trzech dekad. Około 75% mężczyzn i 60% kobiet na Malcie ma obecnie nadwagę lub otyłość, co stanowi najwyższy odsetek w europejskim regionie WHO.

Co istotne, problem zaczyna się już w młodym wieku . Wśród 11-latków 28,7% ma nadwagę lub otyłość. Wśród 13-latków odsetek ten wynosi 26,9%. Wśród 15-latków odsetek ten wynosi 29,6%. Dla porównania, średnia w UE wynosi około 18%. Co bardziej niepokojące, wśród pięciolatków, 34% chłopców i 32% dziewcząt, problem ten dotyczy już dzieci.

W 2016 roku otyłość kosztowała maltański system opieki zdrowotnej 36,3 mln euro , co stanowiło 5,6% całkowitych wydatków na opiekę zdrowotną. Do 2021 roku łączne koszty leczenia otyłości i cukrzycy typu 2 osiągnęły 53 mln euro . W 2024 roku siedem zgonów było bezpośrednio związanych z otyłością. W odpowiedzi na to planowane jest utworzenie krajowej kliniki leczenia otyłości w 2026 roku.

Warto również rozważyć inną ważną kwestię: czy obywateli Malty w ogóle stać na zakup żywności, co może być jednym z powodów, dla których Malta zmaga się z problemem otyłości.

Biorąc to pod uwagę, Malta ma jedną z najniższych płac minimalnych w UE. Koszty utrzymania stale rosną. Wiele gospodarstw domowych wiąże koniec z końcem od wypłaty do wypłaty. Mówiąc wprost, zdrowe odżywianie ma swoją cenę. Posiłek w restauracji lub sieci oferującej zdrowe jedzenie kosztuje zazwyczaj od 12 do 15 euro.

Dla niektórych rodzin jest to po prostu nieopłacalne. Z kolei pastizz, najsłynniejsza przekąska Malty, kosztuje zaledwie 0,50 euro, a sklepy z pastizzi znajdują się niemal na każdym rogu . Problem w tym, że pojedynczy pastizz jest pełen tłuszczów i węglowodanów, a jednocześnie jest tani i łatwo dostępny.

Kiedy ludzie nie mają dużo pieniędzy, a koszty żywności są wysokie, w końcu wybierają najtańszą opcję, niezależnie od wartości odżywczej. Chodzi o to, że otyłość to nie tylko problem indywidualny, to problem strukturalny, który wymaga realnych działań.

Co gorsza, jeśli przeciętny koszyk zakupów spożywczych w UE kosztuje 100 euro, to na Malcie ten sam koszyk kosztuje około 113 euro. Malta plasuje się w czołówce krajów UE pod względem kosztów artykułów spożywczych i na 4. miejscu pod względem udziału wydatków na żywność w dochodach gospodarstw domowych.

Dla wielu wybór między zdrową a niezdrową żywnością zależy od tego, na co ich stać. Darmowy karnet na siłownię, choć mile widziany, nie rozwiązuje problemu, że rodzina, która ma problemy z opłaceniem czynszu, raczej nie wyda 15 euro na sałatkę, skoro pastizz kosztuje 50 centów.

Gratulacje dla rządu za wprowadzenie bezpłatnego programu siłowni dla osób w wieku 16-21 lat. Niemniej jednak, jeśli nie zmienimy sposobu postrzegania żywności i nie zajmiemy się podstawowymi przyczynami tak poważnych problemów ze zdrowiem publicznym na Malcie, ten cykl będzie się powtarzał.

Bezpłatne członkostwo może zachęcić młodych ludzi do pójścia na siłownię, ale jeśli nie zmienią się ceny żywności, reklamy i nastawienia kulturowego, wrócą oni do tego samego środowiska, które pierwotnie doprowadziło do kryzysu.

Podsumowując, darmowe karnety na siłownię nie są skutecznym rozwiązaniem problemu otyłości na Malcie, nie ze względu na brak korzyści z ich stosowania, ale dlatego, że same ćwiczenia nie są w stanie pokonać bariery, jaka istnieje w środowisku aktywnie promującym nadmierną konsumpcję.