Artikel door Annalisa Girardi – Journalist, Fanpage.it
Wat betekent het om jong te zijn in de Europese Unie? Dat is de vraag die het meest recenteEU-jongerenrapport , dat enkele weken geleden door de Europese Commissie is gepubliceerd, probeert te beantwoorden. Dit document heeft tot doel te monitoren hoe de EU-jongerenstrategie, de Europese strategie voor jongeren, wordt uitgevoerd. Dit alles heeft één doel: duidelijk maken dat de stem van jongeren ertoe doet, dat zij de toekomst van de Unie van morgen zal vormgeven en dat er daarom serieus naar haar geluisterd moet worden.
Jongere generaties Europeanen lijken op hun beurt zeer geïnteresseerd in het samen opbouwen van deze toekomst: het rapport benadrukt dat 70% van de jongeren deelneemt aan verkiezingen. Er is echter één negatief aspect: het cijfer voor 2024 ligt lager dan in 2019. Gezien de dalende opkomst bij democratische verkiezingen in heel Europa, is dit een factor die niet onderschat mag worden: het is belangrijk om het bewustzijn te vergroten van de impact die het Europees beleid heeft op ons dagelijks leven. Aan uitdagingen geen gebrek.
Allereerst de demografie. Jongeren vormen een steeds kleiner deel van de EU-bevolking, en dit, zo stelt het document, "baart zorgen over intergenerationele gelijkheid en de duurzaamheid van sociale zekerheidsstelsels". Daarnaast is er de kwestie van jeugdwerkloosheid: ongeveer 10% van de jongeren is werkloos, en velen van hen worden geclassificeerd als NEETs (jongeren die noch werken, noch naar school gaan).
Een laag opleidingsniveau en een handicap dragen bij aan de stijgende werkloosheid, wat op zijn beurt sociale uitsluiting en armoede verergert. Kwetsbare groepen, zoals raciale en etnische minderheden, worden hierdoor in het bijzonder getroffen. Er blijven aanzienlijke regionale verschillen bestaan, en de meest perifere regio's van de EU worden hierdoor extra getroffen.
Het rapport bevestigt dat bijna een kwart van de jongeren in de EU risico loopt op armoede en sociale uitsluiting, een situatie die hun toegang tot onderwijs, huisvesting en kwalitatieve gezondheidszorg in gevaar brengt. Dit heeft ook gevolgen voor de geestelijke gezondheid: "Bijna de helft van de jongeren gaf aan het afgelopen jaar emotionele of psychosociale problemen te hebben ondervonden."
Tot slot onderstreept het rapport het belang van onderwijs en opleiding voor nieuwe generaties, evenals transnationale mobiliteit op dit gebied.
In 2023 voltooide 4 op de 10 jongeren een tertiaire opleiding. Het percentage voortijdige schooluitval bedroeg 9,5% in 2023 en blijft een punt van zorg, met name onder jonge mannen (11%). Uit het PISA 2022-onderzoek¹⁸ blijkt dat 30% van de 15-jarigen in de EU het minimumniveau voor wiskunde niet haalt, en ongeveer 25% het minimumniveau voor lezen en natuurwetenschappen niet. De digitale wereld is een integraal onderdeel van het leven van jongeren en biedt zowel kansen als uitdagingen. Het verwerven van digitale vaardigheden hangt sterk samen met formeel hoger onderwijs. In 2023 beschikte 28% van de jongeren niet over basis digitale vaardigheden; dit percentage steeg tot 38% onder jongeren met een laag opleidingsniveau.