Live

Artikel van Luca Pons – Journalist, Fanpage.it

Het thema geestelijke gezondheid heeft ook politieke aandacht gekregen tijdens de Covid-19-pandemie. De pandemie was voor velen een uitdaging en het aantal moeilijke situaties is toegenomen. De realiteit is echter dat zelfs vóór 2020 ongeveer één op de zes mensen in de Europese Unie te kampen had met psychische problemen. En hoewel de maatregelen in landen als Italië op dit gebied relatief beperkt zijn (er is een beperkte bonus voor psychologen en weinig anders ), zijn de kosten van psychische problemen voor de staatskas aanzienlijk: ongeveer 4% van het Europees bbp, oftewel € 600 miljard. Om die reden heeft de EU een onderzoeks-, steun- en financieringsprogramma gelanceerd voor een reeks initiatieven gericht op het psychologisch welzijn van burgers.

Hoeveel mensen in Europa kampen met psychische problemen?

In juni 2023 schetste de Europese Commissie het kader voor een "alomvattende aanpak van de geestelijke gezondheidszorg". Het dertig pagina's tellende document beschreef de situatie in Europa, waar burgers te maken hadden met "ongekende crises, zoals de Covid-19-pandemie, de Russische agressie in Oekraïne, de energiecrisis en inflatie", samen met de "drievoudige wereldwijde crisis: klimaatverandering, verlies aan biodiversiteit en vervuiling"—die de angst vergroot, met name onder jongeren—en "radicale veranderingen op de arbeidsmarkt".

Bovenal benadrukten ze de "kosten van inactiviteit" voor de geestelijke gezondheid, op een continent waar 7% van de inwoners vóór de pandemie al aan depressie leed. Tussen 2022 en 2023 ondervond 46% van de Europeanen minstens één emotioneel of psychosociaal probleem , en de helft van hen zocht geen enkele vorm van hulp.

Europese programma's voor gezondheid, jeugd en werkgelegenheid

Er zijn twintig belangrijke initiatieven. In de meest recente update, die in oktober vorig jaar werd gepubliceerd, stond dat ze allemaal in uitvoering waren en dat sommige al waren afgerond, zoals het initiatief ter preventie van zelfmoord. Deze initiatieven variëren van "bevordering van de geestelijke gezondheid" tot "ondersteuning voor mensen in kwetsbare situaties (bijvoorbeeld migranten, ouderen, mensen die getroffen zijn door crises)".

Het voornaamste doel van de Unie is het aanvullen van de inspanningen van individuele landen, die desalniettemin het voortouw moeten nemen: dit geldt voor financiële en technische steun aan staten die hun nationale gezondheidszorgstelsels willen verbeteren en een meer 'intersectorale' aanpak van geestelijke gezondheid willen waarborgen. Maar dat is niet alles. Gefinancierde projecten kunnen ook patiëntenverenigingen, zorgprofessionals, enzovoort betrekken. Er is ook een speciaal netwerk van ngo's, genaamd Mental Health Europe, dat belanghebbenden coördineert (hoewel het diegenen uitsluit met belangen die verbonden zijn aan de farmaceutische of gezondheidszorgindustrie).

Er is ongeveer 1,2 miljard euro toegewezen aan programma's zoals Horizon Europe, EU4Health en Erasmus+. Deze fondsen worden gebruikt om onderzoeksprojecten te financieren, maar ook om de volksgezondheid te ontwikkelen en de samenwerking tussen landen te versterken. Erasmus+ is met name relevant voor jongeren, en een aanzienlijk deel van de inspanningen van de EU is op hen gericht. Een initiatief betreft bijvoorbeeld de uitwisseling van informatie met UNICEF ter ondersteuning van organisaties die met kinderen werken; een ander initiatief betreft de ontwikkeling van gemeenschappelijke richtlijnen om de geestelijke gezondheid van jongeren online te beschermen.

Wat scholen betreft, steunt de EU lidstaten die leraren opleiden en meer middelen bieden om psychische problemen te herkennen en vroegtijdig in te grijpen. In Italië worden al lange tijd voorstellen besproken om de permanente aanwezigheid van een psycholoog op scholen te garanderen, hoewel dit tot nu toe alleen op experimentele basis is uitgevoerd.

Het probleem treft ook de arbeidsmarkt. Daarom is er steun gepland voor landen die maatregelen nemen om stress en burn-out tegen te gaan. Specifieke initiatieven zijn ook gericht op slachtoffers van misdrijven, jonge kankeroverlevenden en mensen die na de Russische invasie uit Oekraïne zijn verdreven. Op al deze gebieden wordt ernaar gestreefd maximale toegang tot psychologische ondersteuning te garanderen. Bovendien is de Commissie rechtstreeks betrokken bij het verzamelen van gegevens om de geestelijke gezondheidssituatie in de EU regelmatig en continu te monitoren.

Geschreven door

Geef het gesprek vorm

Heb je iets toe te voegen aan dit verhaal? Heb je ideeën voor interviews of invalshoeken die we moeten verkennen? Laat het ons weten als je een vervolg wilt schrijven, een tegengeluid wilt laten horen of een soortgelijk verhaal wilt delen.

Een tegenargument schrijven Een gerelateerd artikel schrijven