Artikel van Luca Pons – Journalist, Fanpage.it
De gemiddelde werkzame levensduur van Italianen is de op één na kortste in de Europese Unie, bijna gelijk aan de laatste plaats. Dit blijkt uit gegevens van Eurostat voor 2024. In Italië werken mensen gemiddeld 32,8 jaar voordat ze met pensioen gaan (Roemenië staat laatste met 32,7 jaar). Het Europese gemiddelde is 37,2 jaar. Dit komt doordat jongeren veel obstakels ondervinden bij het betreden van de arbeidsmarkt. Dit, in combinatie met een steeds ouder wordende bevolking, dreigt het pensioenstelsel de komende jaren zwaar onder druk te zetten. Dit werd onthuld door een studie van de Nationale Confederatie van Ambachten (CNA).
De gemiddelde werkzame levensduur is dus iets minder dan 33 jaar. In de 27 EU-landen werken mensen gemiddeld zo'n 37 jaar. Spanje en Frankrijk zitten daar dicht bij, terwijl de loopbaanduur in Duitsland 40 jaar bedraagt. Aan de top staan Denemarken (42,5 jaar), Zweden (43 jaar) en Nederland (43,8 jaar). Dat is precies elf jaar langer dan gemiddeld in Italië.
Op zich is de korte werkzame levensduur geen probleem. Maar Italië kent ook een groot aantal gepensioneerden, en hun aantal zal de komende jaren naar verwachting verder toenemen: de gemiddelde leeftijd in het land is 48,7 jaar (veruit de hoogste in Europa), en 39,8% van de bevolking is ouder dan 55. Als degenen die slechts een paar jaar werken, niet genoeg bijdragen betalen om al deze pensioenen te dekken. Het systeem is dus niet houdbaar.
Duitsland introduceert staatszakgeld, waarmee kinderen 10 euro per maand krijgen als hulp bij hun toekomstige pensioen.
Italië heeft niet alleen al de hoogste pensioenuitgaven als percentage van het bbp (15,5%), maar de bevolking heeft ook een zeer hoge levensverwachting. Italianen worden gemiddeld 83,5 jaar oud, alleen Spanje (84 jaar) is hoger. Ook dit is uiteraard een positief cijfer, maar in de context van pensioenen maakt het de zaken wel complexer.
Kortom, er zijn weinig jongeren, er worden weinig kinderen geboren (het gemiddelde aantal kinderen per vrouw is 1,21 tegenover het Europese gemiddelde van 1,38) en gepensioneerden leven doorgaans erg lang. In deze situatie zou, wederom vanuit het perspectief van het pensioenstelsel, op zijn minst een goede werkgelegenheid voor jongeren nodig zijn om dit te compenseren. Maar we weten dat dit niet het geval is. De werkzame levensduur is kort in Italië, niet omdat mensen vroeg met pensioen gaan, maar vooral omdat jongeren moeite hebben om de arbeidsmarkt te betreden, en velen, als ze eenmaal aan de slag zijn, te maken krijgen met een onstabiele carrière. Ondanks de overigens goede leefomstandigheden die Italië biedt (kijk maar naar de levensverwachting), kiezen velen er daarom voor om naar het buitenland te gaan.
Volgens gegevens van Eurostat bedraagt de werkgelegenheid onder 15- tot 24-jarigen in Italië 19%. Dit is extreem laag in vergelijking met Duitsland (51,2%), maar ook met het EU-gemiddelde (34,9%). De werkgelegenheidsgroei die de regering-Meloni de afgelopen jaren claimde, heeft zich vooral voorgedaan onder ouderen: onder de 30-plussers is er weinig veranderd . In Italië bekleden jongeren onder de 25 slechts 4,7% van de beschikbare banen: een cijfer dat nog niet is teruggekeerd naar het niveau van vóór de crisis, toen het in 2005 nog 6,1% bedroeg. In Duitsland is dit 10,1%, in Frankrijk 9,1% en in Spanje 6%. De grootste uitdaging lijkt een echte generatiewissel te zijn, maar als dit niet wordt aangepakt, zal het pensioenstelsel ernstige problemen ondervinden.
Op zich is de korte werkzame levensduur geen probleem. Maar Italië kent ook een groot aantal gepensioneerden, en hun aantal zal de komende jaren naar verwachting verder toenemen: de gemiddelde leeftijd in het land is 48,7 jaar (veruit de hoogste in Europa), en 39,8% van de bevolking is ouder dan 55. Als degenen die slechts een paar jaar werken, niet genoeg bijdragen betalen om al deze pensioenen te dekken. Het systeem is dus niet houdbaar.
Italië heeft niet alleen al de hoogste pensioenuitgaven als percentage van het bbp (15,5%), maar de bevolking heeft ook een zeer hoge levensverwachting. Italianen worden gemiddeld 83,5 jaar oud, alleen Spanje (84 jaar) is hoger. Ook dit is uiteraard een positief cijfer, maar in de context van pensioenen maakt het de zaken wel complexer.
Kortom, er zijn weinig jongeren, er worden weinig kinderen geboren (het gemiddelde aantal kinderen per vrouw is 1,21 tegenover het Europese gemiddelde van 1,38) en gepensioneerden leven doorgaans erg lang. In deze situatie zou, wederom vanuit het perspectief van het pensioenstelsel, op zijn minst een goede werkgelegenheid voor jongeren nodig zijn om dit te compenseren. Maar we weten dat dit niet het geval is. De werkzame levensduur is kort in Italië, niet omdat mensen vroeg met pensioen gaan, maar vooral omdat jongeren moeite hebben om de arbeidsmarkt te betreden, en velen, als ze eenmaal aan de slag zijn, te maken krijgen met een onstabiele carrière. Ondanks de overigens goede leefomstandigheden die Italië biedt (kijk maar naar de levensverwachting), kiezen velen er daarom voor om naar het buitenland te gaan.
Volgens gegevens van Eurostat bedraagt de werkgelegenheid onder 15- tot 24-jarigen in Italië 19%. Dit is extreem laag in vergelijking met Duitsland (51,2%), maar ook met het EU-gemiddelde (34,9%). De werkgelegenheidsgroei die de regering-Meloni de afgelopen jaren claimde, heeft zich vooral voorgedaan onder ouderen: onder jongeren onder de 30 is er weinig veranderd. In Italië is slechts 4,7% van de beschikbare banen in handen van jongeren onder de 25: een cijfer dat nog niet is teruggekeerd naar het niveau van vóór de crisis, toen het in 2005 nog 6,1% bedroeg. In Duitsland is dit 10,1%, in Frankrijk 9,1% en in Spanje 6%. De grootste uitdaging lijkt een echte generatiewisseling te zijn, maar als dit niet wordt aangepakt, zal het pensioenstelsel ernstige problemen ondervinden.