Illegaal de EU binnenkomen met pleegkinderen is geen medeplichtigheid: zo oordeelde het Hof van Justitie.

Artikel door Francesca Moriero – Journaliste, Fanpage.it

Op dinsdag 3 juni 2025 heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie een uitspraak gedaan die een cruciale mijlpaal markeert in de ontwikkeling van het Europees immigratierecht . De Luxemburgse rechters oordeelden dat een onderdaan van een derde land die illegaal de Unie is binnengekomen terwijl hij of zij minderjarigen begeleidt voor wie hij of zij feitelijk verantwoordelijk is en voor wie hij of zij zorgt, niet kan worden vervolgd voor medeplichtigheid aan illegale immigratie. Deze uitspraak bevestigt krachtig het centrale belang van de bescherming van minderjarigen, het waarborgen van familiebanden en de erkenning van een persoonlijke en morele verantwoordelijkheid die niet strafbaar mag worden gesteld. Dit is een keerpunt dat de grens aangeeft waarbuiten de wet niet langer uitsluitend op een repressieve manier kan worden geïnterpreteerd, maar moet buigen voor de eisen van menselijkheid en materiële rechtvaardigheid.

De uitspraak vloeit voort uit een procedure die in Italië is aangespannen, maar krijgt nu een veel bredere reikwijdte: ze is bindend voor alle EU-lidstaten en stelt een nieuwe interpretatienorm vast voor nationale rechters wanneer zij soortgelijke zaken moeten beoordelen.

De juridische reikwijdte van het besluit: een bindende verplichting voor alle lidstaten.

Deze uitspraak lost niet alleen de specifieke zaak op, maar heeft ook een bredere normatieve betekenis: de interpretatie van het Hof van Justitie is bindend voor alle rechtbanken in de EU-lidstaten. Wat betekent dit? Het betekent dat soortgelijk gedrag in alle EU-landen voortaan niet meer strafbaar kan worden gesteld. Nationale rechters zullen er automatisch rekening mee moeten houden wanneer zij met vergelijkbare situaties te maken krijgen. Deze uitspraak markeert daarmee een ware evolutie in de Europese jurisprudentie en herstelt de menselijke en op solidariteit gebaseerde dimensie van het recht .

De grens tussen recht en solidariteit: een verschuivende grens

Het meest significante aspect van deze uitspraak is wellicht de herbevestiging van een principe dat even eenvoudig als revolutionair is in de context van het huidige migratiebeleid: solidariteit is geen misdaad. Wanneer iemand handelt om minderjarigen die aan zijn of haar zorg zijn toevertrouwd te beschermen, kan zelfs een illegale binnenkomst door de wet worden begrepen en geaccepteerd: "Ouderlijke verantwoordelijkheid is een plicht, geen misdaad", benadrukte Lenaerts, en legde uit hoe deze uitspraak bijdraagt ​​aan een herdefiniëring van het evenwicht tussen veiligheidsbehoeften en respect voor fundamentele rechten. Dit is tevens een krachtige boodschap voor politieke instellingen, die vaak geneigd zijn elke onregelmatigheid als een bedreiging te beschouwen .

Asiel en menselijkheid: naar een nieuwe interpretatie van ontvangst

Het Hof herinnerde vervolgens aan een ander essentieel beginsel: een asielzoeker verblijft nooit illegaal totdat er een besluit over zijn of haar aanvraag is genomen. Deze stap verduidelijkt de grenzen waarbinnen lidstaten strafrechtelijke stappen kunnen ondernemen en versterkt de bescherming van degenen die te goeder trouw om hulp vragen. De uitspraak bevestigt daarmee dat de Europese Unie een rechtsgemeenschap is en moet blijven die de meest kwetsbaren beschermt, met name kinderen. In een tijd waarin de politieke druk toeneemt om migratie strafbaar te stellen, vormt deze uitspraak een juridisch en moreel bolwerk ter verdediging van de menselijkheid.