Het Europees Parlement wil afzien van de Green Deal en de milieueisen voor bedrijven versoepelen.

Een verdeeld parlement en delicate onderhandelingen.

Het voorstel zou nu een debatfase binnen het Europees Parlement inluiden: de fracties kunnen alternatieve amendementen indienen en de definitieve tekst moet ook nog worden onderhandeld met de regeringen van de 27 lidstaten. Het ontvouwende scenario is dan ook sterk gepolariseerd: enerzijds pleiten sommige rechtse leden zelfs voor de volledige intrekking van de regelgeving inzake duurzaamheid voor bedrijven; anderzijds hebben de socialistische en groene fracties verklaard de huidige regels te willen verdedigen, die zij essentieel achten voor verantwoording en consistentie met de klimaatdoelstellingen van de EU. Bovendien worden de spanningen naar verluidt ook aangewakkerd door externe druk: de Franse president Emmanuel Macron en de Duitse bondskanselier Friedrich Merz hebben al openlijk opgeroepen tot de intrekking van de Richtlijn inzake due diligence in de toeleveringsketen, die bedrijven verplicht de naleving van mensenrechten- en milieuregelgeving gedurende het gehele productieproces te controleren. Dit verzoek, dat door meer traditionele industriële sectoren wordt verwelkomd, zou echter een scherpe ommekeer betekenen ten opzichte van de toezeggingen die de afgelopen jaren in het kader van de Green Deal zijn gedaan.

Het tegenovergestelde front: investeerders en het maatschappelijk middenveld in paniek.

Het terugdraaien van de ESG-normen is zeker niet zonder gevolgen: sommige institutionele beleggers, evenals diverse maatschappelijke organisaties, hebben hun bezorgdheid geuit over een mogelijk verlies aan geloofwaardigheid voor de Europese markt. Volgens deze actoren zou het versoepelen van de regels het vermogen van de Unie om duurzaamheidsgerichte investeringen aan te trekken verminderen, juist op een moment dat de mondiale financiële wereld de tegenovergestelde richting opgaat en bedrijven en landen met hoge milieu- en sociale normen beloont. Warborn verwerpt deze kritiek en stelt dat zijn voorstel niet gericht is op het verzwakken van de normen, maar op het vrijmaken van middelen die bedrijven kunnen besteden aan innovatie en ontwikkeling. De politieke kwestie blijft echter bestaan: als het amendement zou worden goedgekeurd, zou dat een sterk signaal afgeven van een inkrimping van het Europese regelgevingskader voor maatschappelijk verantwoord ondernemen.

De komende maanden zal er dus veel meer beslist worden dan alleen het lot van één enkel pakket regelgeving. De keuze van de Europese wetgever zal aangeven of de Unie een wereldwijd referentiepunt wil blijven in de transitie naar een duurzame economie, of dat zij liever gas terugneemt om grote bedrijven niet te misnoegen en concurrerend te blijven op het internationale toneel.