De illusie van vrede

We groeiden op met het idee dat vrede vanzelfsprekend was. We werden opgevoed in een Europa waar oorlog als geschiedenis werd beschouwd – iets wat je zag op oude foto's, herdacht op speciale dagen of waarover je las in boeken. We dachten dat het conflict voorbij was.

Maar we zijn volwassen geworden te midden van oorlogen overal om ons heen. Oekraïne, Gaza, Syrië, Jemen, Soedan, de Kaukasus – al deze plaatsen zijn verschillend, met verschillende oorzaken en conflicten van verschillende omvang, maar hetzelfde gebeurt: geweld verdwijnt niet. Het verplaatst zich alleen ergens anders, verandert van naam of wordt minder opvallend. De oorlog is niet teruggekeerd; hij was er altijd al, op de loer.

Wat nog vreemder is dan de oorlogen zelf, is hoe iedereen erop reageert. Want niet alle invasies krijgen dezelfde aandacht. Niet alle overnames worden door de wereld als even erg beschouwd. En niet alle pijn wordt herinnerd. Sommige invasies halen het nieuws. Andere verdwijnen gewoon naar de achtergrond.

Cyprus: Het conflict waarover niemand meer praat

Cyprus is een van die dingen waar mensen niet veel over praten. In 1974 werd het eiland binnengevallen en in tweeën gesplitst. Nu, bijna vijftig jaar later, is het nog steeds het enige land in de Europese Unie waarvan een deel van het grondgebied bezet wordt door buitenlandse troepen. Dit is niet zomaar een politieke kwestie van een afstand. Het gaat over de huidige situatie, de permanente situatie en hoe mensen er dagelijks leven.

Het noordelijke deel van Cyprus is afgesloten sinds Turkse troepen ongeveer 36-37% van het eiland in handen kregen. Een VN-bufferzone verdeelt het land nog steeds – het is geen tijdelijke oplossing, maar eerder een grens die er altijd al is geweest.

En toch wordt deze situatie buiten Cyprus niet echt met grote bezorgdheid besproken. Het is een "bevroren conflict" geworden, iets wat diplomaten terloops noemen, een probleem dat weliswaar bestaat, maar de wereld niet echt aandacht geeft. De bezetting is nooit echt geëindigd; mensen zijn er gewoon aan gewend geraakt.

Ontheemding: Je huis verliezen zonder je land te verlaten

Wanneer een land wordt binnengevallen, is de meest ingrijpende menselijke consequentie vaak dat mensen gedwongen worden hun huizen te verlaten. In Cyprus moesten in 1974 zo'n 160.000 Grieks-Cyprioten hun spullen pakken en vertrekken .

Ze moesten hun huizen, hun straten, hun scholen, hun kerken en hun familiegrond verlaten. Deze plaatsen werden niet verwoest, ze werden gewoon ontoegankelijk. Het is een soort verlies dat niet altijd op foto's te zien is, maar families jarenlang bijblijft.

Denk eens aan het verlies van je huis, niet omdat het er niet meer is, maar omdat je er gewoon niet meer in kunt. Stel je voor dat je weet dat je voordeur er nog staat, maar je kunt hem niet openen. En stel je dan voor dat iedereen om je heen gewoon doorgaat met zijn leven.

Dat is wat Cyprus onderscheidt van veel conflicten waar we over horen: het gaat niet alleen om wat er is gebeurd, maar ook om het feit dat het nooit echt is opgelost.

Oekraïne en de politiek van aandacht

De manier waarop de wereld aandacht aan dingen besteedt, is van groot belang. Oekraïne werd vrijwel van de ene op de andere dag een symbool voor de hele wereld. De invasie werd live uitgezonden, zoals die plaatsvond. Het veranderde de manier waarop Europa veilig bleef, was overal in het nieuws, leidde tot sancties, bracht landen dichter bij elkaar en werd een belangrijke gebeurtenis van de afgelopen tien jaar.

Cyprus daarentegen bleek een heel ander verhaal: een conflict dat langzaam naar de achtergrond verdween. In beide gevallen ging het om een ​​land dat werd binnengevallen, mensen die ontheemd raakten en kwesties rond internationaal recht en de zeggenschap over het gebied. Maar de ene situatie mondde uit in een enorme crisis, terwijl de andere slechts een lange periode van rust werd.

Dit wil niet zeggen dat Oekraïne niet lijdt. Het gaat erom een ​​harde realiteit onder ogen te zien: de wereld reageert niet op dezelfde manier op onrecht. De hoeveelheid aandacht die iets krijgt, bepaalt hoe urgent het lijkt. En de wereldpolitiek beïnvloedt wat we ons herinneren. Sommige invasies worden behandeld als acute crises. Andere worden gewoon geaccepteerd als de gang van zaken.

Wat Generatie Z erft

Voor Generatie Z is dit niet zomaar geschiedenis. Het is de wereld waarin we geboren zijn, een wereld waar grenzen nog steeds kunnen veranderen door gevechten, waar mensen voortdurend ontworteld worden en waar onze aandacht alle kanten op schiet. We leven in een tijd waarin oorlog zowel dichtbij als heel ver weg aanvoelt – je kunt het live meemaken op de ene plek en het op een andere plek volledig vergeten.

Cyprus laat ons zien dat na een invasie de problemen niet altijd opgelost worden. Soms worden ze gewoon de nieuwe normaal. Het is niet alleen het geweld dat angstaanjagend is. Wat echt gevaarlijk is, is wanneer we het vergeten.

Wanneer een bezetting slechts achtergrondgeluid wordt, is het makkelijker om er gewoon in mee te gaan. En wanneer de rest van de wereld het accepteert, worden de mensen die het daadwerkelijk meemaken aan hun lot overgelaten en moeten ze de last van de geschiedenis helemaal alleen dragen.

Cyprus is niet alleen iets uit het verleden. Het speelt zich nog steeds af: een Europese bezetting die nooit is geëindigd, ontheemden die nooit echt zijn hersteld, en een verdeeldheid waar iedereen aan gewend is geraakt, behalve degenen die het meemaken.

Sommige invasies worden wereldberoemd. Andere blijven in de vergetelheid raken. Maar voor de families die hun huizen verloren, voor het eiland dat nog steeds verdeeld is, en voor een generatie die opgroeide met het idee dat vrede vanzelfsprekend was, is Cyprus niet in de vergetelheid geraakt. Het is nog steeds een open wond.

En misschien is de grootste vraag niet waarom oorlogen beginnen, maar waarom we sommige oorlogen wel herinneren en andere gewoon laten verdwijnen.

Geschreven door

Geef het gesprek vorm

Heb je iets toe te voegen aan dit verhaal? Heb je ideeën voor interviews of invalshoeken die we moeten verkennen? Laat het ons weten als je een vervolg wilt schrijven, een tegengeluid wilt laten horen of een soortgelijk verhaal wilt delen.