Scroll tien minuten en je ziet het. Het is geen skinhead in een kelder of een schreeuwpartij op een podium; het is een HD-video van een twintiger in een strak pak, die op een lo-fi beat praat over 'het beschermen van het huis' of 'het herwinnen van mannelijkheid'. Voor het algoritme is dit geen extremisme, maar 'content met hoge engagement'. Voor een generatie die is opgegroeid met economische onzekerheid en woningcrises, is het de enige politieke beweging die daadwerkelijk hun taal lijkt te spreken. Terwijl mainstream politici nog steeds worstelen om de 'post'-knop te vinden, heeft extreemrechts al een digitaal ecosysteem opgebouwd waarin radicalisme de norm is en de status quo de vijand.

Dit is niet het nationalisme van je grootvader. Het is opnieuw vormgegeven, gefilterd en geoptimaliseerd voor maximale betrokkenheid. In 2026 draait politiek niet om het lezen van een manifest; het gaat erom wiens 'esthetiek' je wilt overnemen. Om te begrijpen hoe we hier zijn gekomen, moeten we de reis volgen van een simpele scroll naar een geradicaliseerde stem – te beginnen met de man die extreemrechtse politiek heeft omgetoverd tot een viraal lifestylemerk.

De hinderlaag bij Weidel: geopolitiek als aanleiding tot woede.

Terwijl gevestigde politici druk bezig waren met het opstellen van formele persberichten, gaf Alice Weidel een masterclass in het aanwakkeren van woede. Op 22 januari 2026 hield Alice Weidel een vlijmscherpe toespraak die het Duitse politieke debat in één klap op zijn kop zette. Door het complexe, jarenlange mysterie van de sabotage aan de Nord Stream-pijpleiding samen te vatten in een clip van 60 seconden, deelde ze niet zomaar een toespraak – ze maakte van een grievenwapen een wapen. Haar eis dat Volodymyr Zelenskyy de 70 miljard euro aan Duitse hulp moest terugbetalen, vond direct weerklank bij een generatie jonge kiezers die uitgeput waren door de stijgende kosten van levensonderhoud en de oplopende energierekeningen.

AfD-leider Alice Weidel spreekt tijdens een AfD-bijeenkomst. Foto: Olaf Kosinsky via Wikimedia Commons.

Het echte "status quo"-moment vond echter een paar dagen later plaats, op 27 januari, toen het "Musk-effect" in werking trad. Nadat de video door wereldwijde tech-iconen en figuren als Viktor Orbán was gepromoot, omzeilde hij de traditionele Duitse media volledig en belandde hij rechtstreeks in de feeds van miljoenen onbesliste Gen Z'ers. Dit gaat niet alleen over één video; het gaat over een bredere strategie van "De Vloed". In 2026 heeft de AfD het Duitse parlement omgetoverd tot een contentstudio, die gebruikmaakt van AI-gestuurde accounts en participatieve "meme-wedstrijden" om ervoor te zorgen dat hun verhaal de boventoon voert. Tegen de tijd dat de mainstream media probeerden nuance aan te brengen of haar beweringen te controleren, was het verhaal dat "Zelensky ons iets verschuldigd is" al hetmeest trending topic onder jonge mannen onder de 25. Voor een generatie die haar nieuws via scrollen binnenkrijgt, voelde Weidels versie van de waarheid niet alleen juist aan – het voelde alsof het de enige was die werd verteld.

De nieuwe tegencultuur: een nieuwe betekenis geven aan het radicale

In Spanje en Portugal is extreemrechts niet langer slechts een politieke keuze, maar een modetrend. Partijen als Vox en Chega hebben het "stoffige" imago van ouderwets nationalisme succesvol van zich afgeschud en vervangen door een scherpe, ontwrichtende energie die rechtstreeks aansluit bij de frustraties van Generatie Z. Door zichzelf te positioneren als de enigen die bereid zijn "de waarheid te spreken" over een falend systeem, hebben ze radicalisme omgetoverd tot de nieuwe punkrock. In Spanje laten recente gegevens uit 2025/2026 een ongelooflijke verschuiving zien: bijna 40% van de jonge mannen onder de 34 steunt nu Vox , gedreven door het verhaal dat de mainstream globalisme boven lokale huisvesting en werkzekerheid heeft gesteld. Het gaat hier niet alleen om stemmen; het gaat om een ​​"anti-woke" rebellie die zich afspeelt in de commentaarsecties van virale video's, waar de status quo wordt bespot en de "soevereine patriot" als underdog wordt verheerlijkt.

De “esthetiek” van soevereiniteit

De digitale strategie in deze regio's is gebaseerd op "De Esthetiek van Soevereiniteit". In plaats van droge beleidsdebatten krijgen jonge kiezers filmische, contrastrijke beelden voorgeschoteld van traditionele waarden en stedelijke veiligheid. In Portugal werd Chega de snelstgroeiende partij onder jongeren door de traditionele media volledig te omzeilen en een "schaduwnetwerk" op TikTok en Telegram op te bouwen. Ze gebruiken de woningcrisis – de grootste zorg voor iedereen onder de 35 – als wapen om te beweren dat "buitenstaanders" de reden zijn dat je je geen huis kunt veroorloven in Lissabon of Madrid. Door elke economische mislukking af te schilderen als een gevolg van "globalistisch verraad", hebben ze een digitaal ecosysteem gecreëerd waarin complexe problemen gevaarlijke, 15-seconden oplossingen krijgen. Voor een generatie die is opgegroeid met directe bevrediging en een "hustle culture", voelt de belofte van een harde, protectionistische toekomst meer als een upgrade van de levensstijl dan als een politieke verschuiving.

De controle over de feed terugnemen

Als het algoritme een valstrik is, dan is het begrijpen van de architectuur ervan de sleutel tot ontsnapping. De oplossing voor de radicalisering van de Europese jeugd is niet meer censuur, maar digitale inenting . Net zoals wij hebben geleerd een phishing-e-mail te herkennen, begint de volgende generatie een soort 'Spidey-sense' te ontwikkelen voor de gecreëerde woede die nationalistische stromingen aanwakkert.

  1. Algoritmische controle: Progressieve jongerenbewegingen beginnen hun eigen feeds te 'controleren'. Door bewust in gesprek te gaan met diverse perspectieven of hun 'Voor jou'-pagina-instellingen aan te passen, doorbreken gebruikers de 'filterbubbels' waar extreemrechtse influencers op vertrouwen.

  2. Participatief ontwerp: In plaats van top-down moderatie door techreuzen zien we in 2026 een opkomst van door jongeren geleide digitale ethiek . Initiatieven zoals het EU-project " Think Twice " plaatsen Generatie Z aan het roer, waardoor ze "tegencontent" creëren die dezelfde explosieve bewerkingsstijlen gebruikt als extreemrechts, maar dan om gemeenschap en nuance te bevorderen in plaats van verdeeldheid te zaaien.

  3. De 'inentings'-aanpak: Scholen in heel Europa hanteren een 'volksgezondheidsmodel' voor sociale media. Door leerlingen te leren hoe 'woedezaaiende' berichten de amygdala in de hersenen activeren, 'vaccineren' we jongeren tegen de emotionele manipulatie die in virale politieke tirades wordt gebruikt.

Extreemrechts heeft niet gewonnen omdat hun ideeën beter zijn; ze hebben gewonnen omdat ze het distributiesysteem perfect beheersen. Maar de vicieuze cirkel werkt alleen als je een passieve passagier bent. Het meest radicale wat je in 2026 kunt doen, is niet protesteren op straat of op 'negeren' klikken – het is de code achter de content begrijpen. Wanneer je ophoudt een datapunt voor een algoritme te zijn en een kritische curator van je eigen realiteit wordt, verliest de 'nieuwe status quo' zijn macht. Het is aan ons om de informatiestroom te verbeteren.

Geschreven door

Geef het gesprek vorm

Heb je iets toe te voegen aan dit verhaal? Heb je ideeën voor interviews of invalshoeken die we moeten verkennen? Laat het ons weten als je een vervolg wilt schrijven, een tegengeluid wilt laten horen of een soortgelijk verhaal wilt delen.