Waarom Generatie Z het romantiseren om van hun digitale aanwezigheid te verdwijnen

We hebben dit gevoel allemaal wel eens gehad, minstens één keer in ons leven. Je telefoon rinkelt constant, je ontvangt eindeloze berichten in groepschats, je e-mails stapelen zich op, je moet je Instagram-stories bekijken. En ergens tussen die vijfde melding en je ochtendkoffie fantaseer je er ineens over om je telefoon uit het raam te gooien en gewoon te verdwijnen.

Voor jonge activisten en politiek betrokken mensen worden deze gevoelens naar een nog hoger niveau getild. Maak kennis met Lexi , een 24-jarige Portugese die ambassadeur is voor Europese burgerinitiatieven bij de Europese Commissie , zich afgelopen oktober kandidaat stelde voor het burgemeesterschap van Porto en werkt als Global Shaper.

"Ik vraag me soms af of ik een week of een maand vrij moet nemen van sociale media, maar dat doe ik zelden, omdat ik het gevoel heb dat ik verplichtingen heb die ik moet nakomen," vertelt hij me.

Tussen het beheren van een persoonlijk account, een pagina voor een dichtbundel en de pagina van Feminist Men in Portugal, de samenwerking met EU-initiatieven zoals de Europese Burgerpanels en zijn politieke activisme met Volt Portugal, is er altijd wel iets dat zijn aandacht vraagt. En zelfs zonder formele verplichtingen blijft die innerlijke druk bestaan.

"Eerlijk gezegd zou ik, zelfs zonder de bovengenoemde verplichtingen, waarschijnlijk nog steeds de behoefte voelen om mijn mening te uiten of die van anderen te delen over wat er in Portugal, Europa en de wereld gebeurt."

Maar hier wordt het ingewikkeld:

"Misschien zou dat allemaal acceptabel zijn, volgens mijn eigen maatstaven, als ik niet ook nog eens uren per dag naar filmpjes hoefde te kijken."

Open je Facebook of Instagram soms alleen maar om dat ene berichtje te checken, maar eindig je vervolgens met urenlang eindeloos scrollen door negatieve berichten?

"De dopamine die zo makkelijk vrijkomt, is vaak te sterk," legt Lexi uit.

"En soms praat ik mezelf aan dat het oké is om content te consumeren die educatief, politiek en meestal genuanceerd is, omdat ik mijn feed zo heb samengesteld. Maar nee, niet als ik eigenlijk iets anders zou moeten doen."

Dit leidt tot uitstelgedrag, het niet halen van deadlines en werken onder constante druk.

“Ik denk na over hoeveel ik voor mezelf en de doelen waar ik in geloof zou kunnen bereiken als ik niet in deze vicieuze cirkels vastliep, en het is inderdaad een hoop verspild potentieel.”

Het is belangrijk om te weten dat deze herhalingen, het oneindige scrollen en de algoritmische feeds er allemaal op gericht zijn om ons aan onze telefoons gekluisterd te houden.

De inhoud zelf maakt het erger. Op de hoogte blijven van geopolitiek, oorlogen, genocides en systemische onderdrukking zorgt voor een vreemde dissonantie:

“Het is nogal tegenstrijdig om een ​​gelukkig mens te zijn terwijl ik de wereld in vlammen zie opgaan op mijn telefoon, terwijl ik mijn best doe maar er tegelijkertijd niet door opgeslokt word. Niemand leert ons hoe we hiermee om moeten gaan.”

Sociale media hebben een vreemde paradox gecreëerd. Jongeren kondigen hun vertrek nu aan op precies die platforms die ze verlaten. Berichten als "Ik neem een ​​pauze van sociale media. Stuur me een berichtje als je me nodig hebt" zijn een ware trend geworden. Retraites voor digitale detox adverteren met telefoonvrije weekenden in de natuur, en het beruchte algoritme toont je "cottagecore"-fantasieën over offline leven.

Het risico bestaat dat terugtrekking simpelweg een esthetische trend wordt in plaats van de onderliggende oorzaak aan te pakken. Wanneer afstand nemen een trend wordt, kan die trend ons afleiden van de redenen waarom mensen die pauze in de eerste plaats nodig hadden. Door het te romantiseren lijkt het glamoureus, zonder te begrijpen waarom jongeren de behoefte voelen om te ontsnappen.

Dus, hier is de hamvraag: waarom communiceren we zoveel meer online dan offline?

"Deelname aan Erasmus+-projecten en het bijwonen van evenementen georganiseerd door de Commissie is geweldig voor de ontwikkeling van multiculturele vaardigheden, empathie, tolerantie en waardering voor diversiteit," aldus Lexi.

“Maar ik ben altijd nieuwsgierig naar de mensen die in mijn straat en stad woonden. Als ik er een van hen zou ontmoeten via Erasmus+, zouden we het ontzettend leuk hebben. Maar als buren zeggen we alleen even gedag en knikken we als we elkaar op straat tegenkomen.”

We bezoeken vrienden die duizenden kilometers verderop wonen, maar vinden het lastig om lokale vrienden te maken buiten sociale omgevingen zoals cafés of universiteiten. Dus waarom doen we dat niet?

"Ik weet uit ervaring dat zodra ik weer thuis ben, mijn dagelijkse gebruik van sociale media weer terugvalt naar het oude niveau, ongeacht de waarschuwingen en limieten die ik mezelf probeer op te leggen."

De romantische verbeelding is niet per se het probleem. Het probleem is dat we het symptoom, het verlangen om te ontsnappen, als het verhaal behandelen, terwijl we juist het systeem zouden moeten onderzoeken dat ervoor zorgt dat we die drang om te ontsnappen überhaupt nodig achten.

Misschien hoeft offline gaan niet geromantiseerd of als iets pathologisch te worden beschouwd. Misschien hoeft het alleen maar mogelijk te zijn, zonder schuldgevoel en zonder er content van te maken.