Bycie osob\u0105 ze specjalnymi potrzebami w Macedonii P\u00f3\u0142nocnej to codzienne wyzwanie. System opieki zdrowotnej, infrastruktura i mentalno\u015b\u0107 spo\u0142eczna cz\u0119sto nie zapewniaj\u0105 tym osobom niezb\u0119dnego wsparcia, pozostawiaj\u0105c je i ich rodziny w obliczu trudnej rzeczywisto\u015bci. Aby to w pe\u0142ni zrozumie\u0107, wystarczy sp\u0119dzi\u0107 troch\u0119 czasu w dziennym o\u015brodku opieki dla dzieci niepe\u0142nosprawnych (CFKD). Ten dzienny o\u015brodek to ciep\u0142e gniazdko, w kt\u00f3rym 14 os\u00f3b w wieku od 13 do 55 lat mo\u017ce si\u0119 opiekowa\u0107, uczy\u0107 i socjalizowa\u0107. Pomimo r\u00f3\u017cnych diagnoz, z powodu braku mo\u017cliwo\u015bci tworzenia oddzielnych grup, sp\u0119dzaj\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 czasu razem.<\/p>\n
\u201eR\u00f3\u017cnica wieku nie jest istotnym czynnikiem w ich relacjach. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich nawi\u0105za\u0142a ze sob\u0105 r\u00f3\u017cnego rodzaju relacje, zar\u00f3wno bliskie, jak i dalekie. Dla tych os\u00f3b komunikacja werbalna nie zawsze jest priorytetem, dlatego ich relacje opieraj\u0105 si\u0119 na r\u00f3\u017cnych formach komunikacji, poprzez kt\u00f3re wyra\u017caj\u0105 opinie, zgadzaj\u0105 si\u0119 i nie zgadzaj\u0105, a tak\u017ce emocje\u201d \u2013 m\u00f3wi Aleksandra Nestoroska, psycholog z o\u015brodka.<\/p>\n
Je\u015bli bycie osob\u0105 ze specjalnymi potrzebami jest trudne, bycie kobiet\u0105 w tej kategorii jest jeszcze bardziej skomplikowane. W spo\u0142ecze\u0144stwie, w kt\u00f3rym wci\u0105\u017c dominuj\u0105 patriarchalne normy, kobiety z niepe\u0142nosprawno\u015bciami spotykaj\u0105 si\u0119 z podw\u00f3jn\u0105 dyskryminacj\u0105: zar\u00f3wno jako osoby z niepe\u0142nosprawno\u015bciami, jak i jako kobiety. Oznacza to, \u017ce dla wielu z nich mo\u017cliwo\u015b\u0107 zdobycia wykszta\u0142cenia, znalezienia pracy czy samodzielnego \u017cycia jest praktycznie niemo\u017cliwa.<\/p>\n
\u201eUwa\u017cam, \u017ce trudno\u015b\u0107 sprawowania opieki w du\u017cej mierze zale\u017cy od stopnia niepe\u0142nosprawno\u015bci danej osoby, ale mog\u0119 r\u00f3wnie\u017c potwierdzi\u0107, \u017ce sama natura p\u0142ci \u017ce\u0144skiej stwarza dodatkowe wyzwanie w sprawowaniu opieki\u201d \u2013 wyja\u015bnia Aleksandra.<\/p>\n
Wyobra\u017a sobie, \u017ce jeste\u015b dziewczynk\u0105 z zespo\u0142em Downa, autyzmem lub inn\u0105 diagnoz\u0105. Opr\u00f3cz codziennych zmaga\u0144 z nauk\u0105, integracj\u0105 spo\u0142eczn\u0105 i opiek\u0105 medyczn\u0105, co miesi\u0105c zmagasz si\u0119 z kolejnym problemem: menstruacj\u0105. Dla wi\u0119kszo\u015bci dziewcz\u0105t i kobiet menstruacja jest m\u0119cz\u0105cym i niekiedy bolesnym procesem, ale dla dziewczynki ze specjalnymi potrzebami ten naturalny cykl staje si\u0119 prawdziwym wyzwaniem.<\/p>\n
\u201eCz\u0119sto osoby te nie s\u0105 w stanie samodzielnie utrzyma\u0107 higieny osobistej i wymagaj\u0105 pomocy lub nadzoru. Istniej\u0105 r\u00f3\u017cne poziomy rozumienia menstruacji jako cechy biologicznej \u2013 od zdolno\u015bci do zrozumienia zjawiska i dbania o siebie lub przyjmowania pomocy, po ca\u0142kowit\u0105 intelektualn\u0105 niezdolno\u015b\u0107 do jego zrozumienia lub samodzielnego utrzymania higieny. Co wi\u0119cej, ka\u017cda kobieta reaguje inaczej na objawy menstruacji i PMS \u2013 takie jak b\u00f3l, dra\u017cliwo\u015b\u0107 emocjonalna i podobne problemy\u201d \u2013 podkre\u015bla Aleksandra.<\/p>\n
W Macedonii P\u00f3\u0142nocnej nawet dziewcz\u0119ta bez niepe\u0142nosprawno\u015bci maj\u0105 trudno\u015bci z zakupem \u015brodk\u00f3w higienicznych z powodu wysokich cen i braku dost\u0119pu do edukacji menstruacyjnej. Dla dziewczynki ze specjalnymi potrzebami sytuacja jest jeszcze bardziej problematyczna, poniewa\u017c mo\u017ce nie rozumie\u0107, jak u\u017cywa\u0107 \u015brodk\u00f3w higienicznych lub mie\u0107 trudno\u015bci z ich regularn\u0105 zmian\u0105. W takich przypadkach obecno\u015b\u0107 rodzica lub opiekuna jest niezb\u0119dna \u2013 nie tylko po to, by zapewni\u0107 \u015brodki higieniczne, ale tak\u017ce po to, by pom\u00f3c w ca\u0142ym procesie.<\/p>\n
\u201eTak, to jest rzeczywisto\u015b\u0107 tych os\u00f3b i ich rodzin. Dotyczy to nie tylko osoby z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105, ale tak\u017ce wszystkich zaanga\u017cowanych w jej opiek\u0119. Niepe\u0142nosprawno\u015b\u0107 intelektualna i fizyczna nie zwalnia tych os\u00f3b z biologicznej natury kobiecego cia\u0142a. My\u015bl\u0119, \u017ce opinia publiczna nawet nie uzna\u0142a tego tematu za fakt i rzeczywisto\u015b\u0107 dla kobiet z niepe\u0142nosprawno\u015bciami i os\u00f3b, kt\u00f3re si\u0119 nimi opiekuj\u0105\u201d \u2013 m\u00f3wi Aleksandra.<\/p>\n
Pa\u0144stwo musi podj\u0105\u0107 kroki, aby osoby ze szczeg\u00f3lnymi potrzebami \u2013 zw\u0142aszcza kobiety i dziewcz\u0119ta \u2013 nie by\u0142y marginalizowane. Programy edukacyjne dotycz\u0105ce menstruacji i higieny s\u0105 niezb\u0119dne dla wszystkich dziewcz\u0105t, niezale\u017cnie od ich mo\u017cliwo\u015bci. Ponadto powinny istnie\u0107 o\u015brodki wsparcia, w kt\u00f3rych dziewcz\u0119ta z zespo\u0142em Downa i kobiety z niepe\u0142nosprawno\u015bciami mog\u0142yby uzyska\u0107 odpowiedni\u0105 opiek\u0119 zdrowotn\u0105 i spo\u0142eczn\u0105.<\/p>\n
Niesprawiedliwe jest, aby dziewczynka ze specjalnymi potrzebami stawia\u0142a czo\u0142a podw\u00f3jnemu wyzwaniu \u2013 nie tylko ze wzgl\u0119du na sw\u00f3j stan, ale tak\u017ce z powodu braku wsparcia ze strony spo\u0142ecze\u0144stwa i pa\u0144stwa. Czas, aby spo\u0142ecze\u0144stwo zmieni\u0142o swoje podej\u015bcie i traktowa\u0142o je jak jednostki z r\u00f3wnymi prawami, a nie jak ci\u0119\u017car, kt\u00f3ry nale\u017cy ukrywa\u0107 lub zaniedbywa\u0107.<\/p>\n
Wed\u0142ug spisu powszechnego z 2021 roku liczba kobiet ze specjalnymi potrzebami w Macedonii P\u00f3\u0142nocnej jest wy\u017csza ni\u017c liczba m\u0119\u017cczyzn. W kraju \u017cyje \u0142\u0105cznie 52 203 kobiety z jak\u0105\u015b form\u0105 niepe\u0142nosprawno\u015bci \u2013 ruchowej, wzrokowej, s\u0142uchowej, komunikacyjnej lub innej \u2013 w por\u00f3wnaniu z 42 209 m\u0119\u017cczyznami z niepe\u0142nosprawno\u015bciami.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bycie osob\u0105 ze specjalnymi potrzebami w Macedonii P\u00f3\u0142nocnej to codzienne wyzwanie. System opieki zdrowotnej, infrastruktura i mentalno\u015b\u0107 spo\u0142eczna cz\u0119sto nie zapewniaj\u0105 tym osobom niezb\u0119dnego wsparcia, pozostawiaj\u0105c je i ich rodziny w obliczu trudnej rzeczywisto\u015bci. Aby […]<\/p>\n","protected":false},"author":197,"featured_media":6307,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[569,707],"tags":[17473,15533,3376,17474,17475,17476],"post_formats":[655],"coauthors":[17383],"class_list":["post-67747","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ogolne","category-roznorodnosc-i-wlaczenie","tag-disability","tag-healthcare-pl","tag-infrastructure-pl","tag-menstruation","tag-north-macedonia","tag-period-poverty","post_formats-artykuly"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pulse-z.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67747","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pulse-z.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pulse-z.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pulse-z.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/197"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pulse-z.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=67747"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/www.pulse-z.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67747\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":67802,"href":"https:\/\/www.pulse-z.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67747\/revisions\/67802"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pulse-z.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6307"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pulse-z.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=67747"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pulse-z.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=67747"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pulse-z.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=67747"},{"taxonomy":"post_formats","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pulse-z.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/post_formats?post=67747"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pulse-z.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=67747"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}